Dziecko wyraźnie smukłeje, co spowodowane jest intensywniej­szym wzrastaniem kończyn i tułowia oraz coraz bardziej spionizo-waną postawą dziecka. Utrata dużej warstwy podskórnej podściółki tłuszczowej na całym ciele, a zwłaszcza na kończynach, przyczynia się dodatkowo do szczuplenia dziecka. Zjawisko to jest fizjolo­giczne i nie powinno być przyczyną niepokoju rodziców. Dla orientacji w kształtowaniu się wysokości i wagi ciała w dru­gim i trzecim roku życia, podobnie do okresu niemowlęcego, podano w tabeli zakres wahań tych cech dla dziewczynek i chłopców. Postęp procesów dojrzewania układu kostnego przejawia się między innymi w wyrzynaniu się następnych zębów. Przeciętnie około trzynastego miesiąca życia wyrzynają się 2 boczne siekacze dolne, około piętnastego — 2 pierwsze zęby trzonowe górne, mniej więcej w miesiąc później 2 pierwsze trzonowe dolne i kły górne. W trzecim roku życia wyrzynają się ostatnie zęby mleczne, czyli 2 drugie zęby trzonowe dolne (około dwudziestego szóstego miesiąca życia) i w miesiąc po nich — 2 drugie trzonowe górne. Tak więc dziecko dwuletnie ma około szesnastu ząbków, zaś w I kwartale trzeciego roku życia — już 20. Jest to pełne uzębienie mleczne. W związku z rozwojem uzębienia dziecko lepiej gryzie i żuje, co umożliwia mu spożywanie coraz to „nowszych" i twardszych pokarmów. Przyczyniają się one nie tylko do wzboga­cenia jadłospisu, lecz także doskonale wpływają na dalszy rozwój narządu żucia. O prawidłowo przebiegających procesach kostnienia świadczy.; zarastanie — między piętnastym a osiemnastym miesiącem życia — ciemiączka przedniego. W wieku poniemowlęcym dokonuje się znaczny rozwój mięśni zwieraczy pęcherza i odbytu, co pozwala dziecku panować nad czynnościami wydalania moczu i kału. Na ogół pod koniec drugie­go roku życia przestaje się ono już moczyć w nocy i coraz częściej się zdarza, że przesypia suche do rana. W drugiej po­łowie drugiego roku życia zwykle w porę sygnalizuje potrzeby fizjologiczne. Postawa dziecka nie odbiega znacznie od charakterystycznej dla końca pierwszego roku życia. W dalszym ciągu brzuszek jest wypięty, co powoduje nachylenie kręgosłupa do przodu w odcinku lędźwiowym, kolanka lekko wygięte na zewnątrz, choć około trze­ciego roku życia mogą już coraz bardziej przyjmować ustawienie zbliżone do litery X, a stopki są pozornie płaskie. Zarówno spionizowane postawy, jak i zmiany w budowie ciała powodują charakterystyczny chód dziecka. Kroki dziecka trzy-nasto-czternastomiesięcznego są krótkie, nieregularne, nie wspoma­gane ruchami tułowia i kończyn. Jednocześnie wysokie podnosze­nie stóp powoduje, że dziecko łatwo.traci równowagę i pada. Chód sprawia wrażenie nieskoordynowanego. Dopiero po pewnym czasie kroki dziecka wydłużają się, maleje liczba ruchów zbędnych, zwiększa się natomiast liczba tych ruchów kończyn górnych i tuło­wia, które sprzyjają utrzymywaniu równowagi. Dziecko unosi już tak wysoko stopy i w związku z tym pada coraz rzadziej, a chód na­biera cech płynności, rytmiczności i swobody. W konsekwencji chodzi ono coraz szybciej i przemierza większe dystanse, mniej się przy tym męcząc. Pod koniec drugiego i na początku trzeciego roku życia dziecko już dobrze chodzi, a nawet nieźle biega oraz pokonuje różne przeszkody — umie wchodzić i schodzić po nie­wielkich pochyłościach, omijać przedmioty. W wieku około 2'/2 roku dziecko na tyle ma opanowany stopień automatyzacji chodu i koordynacji ruchowej, że pozwala mu to nieść trzymane oburącz naczynie napełnione płynem. Jak widać z powyższej charakterystyki, w drugim i trzecim roku życia — na skutek osiągniętego dość wysokiego poziomu rozwoju fizycznego, psychicznego i ruchowego — dziecko coraz bardziej usamodzielnia się i uniezależnia od otoczenia. W coraz większym stopniu staje, się też ono odrębną indywidualnością, niepodobną do innych, zaznacza się bowiem coraz wyraźniej w tym okresie zróżnicowanie biologiczne między poszczególnymi dziećmi, często nakazujące otoczeniu zindywidualizowanie metod wychowawczych.